31 Temmuz 2026 Cuma
Bilim insanları, iki yaşına kadar çok az şeker tüketmenin on yıllar sonra beyni muhafazaya yardımcı olabileceğini buldu. Araştırma, İngiltere’de şeker kısıtlamasının sona ermesiyle birlikte, insanların beslenme alışkanlıklarında süratle şeker ölçüsünün artmasının tesirini tahlil etti. Sonuçlar, bebeklik devrinde şeker alımı kısıtlananların bunama riskinin %23 daha düşük olduğunu öne sürüyor. Çalışma kesin bir ispat sunamasa da uzmanlar sağlıklı beslenmenin her halükarda beyin için düzgün olduğunu söylüyor. Hayatın birinci bin gününün gelecekteki sıhhatimiz için son derece değerli olduğunu gösteren çalışmalar daha evvel de yapılmıştı. Bunlardan kimileri İngiltere’de İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra besin karnesi uygulamasının sona ermesini “doğal bir deney” olarak ele alıyor.Eylül 1953’te şeker karnesi uygulaması sona erdiğinde, ortalama şeker tüketiminin günde yaklaşık 41 gramdan (10 küp şeker) neredeyse çabucak 80 grama (20 küp şeker) çıkacağı varsayım ediliyordu.Daha evvel yapılan araştırmalar bunu ömrün ilerleyen yıllarında tip 2 diyabet ve yüksek tansiyonda artışla ilişkilendirmişti.
Son çalışma, İngiltere BioBank projesine katılan yaklaşık 65 bin kişiyi inceledi. Biobank, Birleşik Krallık’ta gönüllüler tarafından sağlanan ve demans, kimi kanser çeşitleri ile Parkinson hastalığının teşhis ve tedavisindeki gelişmelere katkı sağlamak hedefiyle kullanılan büyük bir sıhhat veritabanı. Çin’in Guangzhou kentindeki Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi tarafından yapılan tahlil, şeker tüketiminin kısıtlandığı devir öncesi ve sonrasında büyüyen çocukları inceledi. İki yaşına kadar şeker kısıtlaması devrinde yaşayanlarda bunama oranının %23 oranında düştüğünü ve hastalığın iki buçuk yıl sonra teşhis edildiğini öne sürüyor. Araştırmacı Jiazhen Zheng, “Bulgularımız, hayatın en erken devirlerinde şeker tüketimini sınırlamanın beyin sıhhati için kalıcı yararlar sağlayabileceğini gösteriyor” dedi.Çalışmanın sonuçları Neurology mecmuasında yayınlandı.Ancak Zheng, şekerin bu tesire sahip olup olmadığını anlamak için “daha fazla araştırmaya muhtaçlık duyulduğunu” söyledi.
Tıbbi araştırmaları toplayan ve özetleyen bağımsız ağ Cochrane’de başkan Rachel Richardson, “Önemli bir şey bulma arifesinde olabilirler” dedi. Fakat, çalışmanın erken periyotta şeker tüketimi ile bunama arasında kesin bir ilişki kurmadığını söyledi.En büyük meselelerden biri, çalışmaya katılan şahısların her birinin gerçekte ne kadar şeker tükettiğini bilmenin imkansız olması. Çalışma yalnızca şeker kısıtlamalarına göre doğdukları dönemi temel alıyor. Richardson, “Bu bulgular 1940’larda ve 1950’lerde doğan beşerlerle ilgili hasebiyle günümüzdeki küçük çocuklar için geçerliliği hudutlu. Örneğin, çocuklar daha erken sütten kesiliyorlardı. Bu durum, bebeklerin ve çocukların erken periyot beslenmesi üzerinde büyük bir tesire sahip olmuş olmalı” dedi.Aston Üniversitesi Klinik Eczacılık Profesörü Ian Maidment, “Bu farklı bir fikir ve bu mevzudaki tartışmalara ışık tutuyor lakin bana kalırsa daha fazla delile muhtaçlığımız var” dedi.Maidment, “80 yıl evvel gerçekleşmiş bir olayı” günümüzdeki sıhhat durumuyla ilişkilendirip buna dayalı çıkarımlar yapmanın, tesirli olabilecek “pek çok” diğer faktörün de bulunduğu manasına geldiğini belirtti.Alzheimer’s Research UK’den Dr. Sara Rodrigues ise, “Bunun gözlemsel bir çalışma olduğunu unutmamak gerekir. Bu cins çalışmalar beslenme nizamı ile demans riski arasındaki temasları ortaya koyabilir lakin daha az şeker tüketmenin demansı direkt önlediğini kanıtlayamaz” dedi. “Sağlıklı ve istikrarlı beslenmek, beyin sıhhatinizi desteklemenin en güzel yollarından biri ve olumlu değişiklikler yapmak için asla geç değil” diye ekledi. Yepyenisi İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan evvel çeviriyi bir BBC gazetecisi denetim etti. .
