IMF, Orta Doğu’daki savaşla global finansal istikrar risklerinin arttığına işaret etti

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

NEW Memleketler arası Para Fonu (IMF), global finansal piyasaların yıla güçlü bir başlangıç yaptığını lakin bu olumlu ortamın, Orta Doğu’daki savaşla birlikte sınanmaya başladığını bildirdi.

IMF, Global Finansal İstikrar Raporu’nun “Küresel Finans Piyasaları, Orta Doğu’daki Savaş ve Yayılma Riskleriyle Karşı Karşıya” başlıklı Nisan 2026 sayısını yayımladı.

Raporda, global finansal piyasaların yıla güçlü bir başlangıç yaptığına işaret edilerek, “Varlık fiyatları en önemli piyasalarda yükseldi, oynaklık sonlu kaldı ve finansal şartlar tarihî standartlara nazaran gevşekti. Bu olumlu ortam, Orta Doğu’daki savaşla birlikte sınanmaya başladı.” değerlendirmesi yapıldı.

Piyasaların şu ana kadar şoku muhakkak ölçüde dayanıklılıkla karşıladığına değinilen raporda, varlık fiyatlarındaki düşüş kayda kıymet olsa da piyasa işleyişinin tertipli kaldığı kaydedildi.

Raporda, tekrar de bu dayanıklılığın yüzeysel olarak değerlendirilmemesi gerektiği vurgulanarak, “Aksine, bu durum tırmanma ve yatışma döngülerini, finansal sistemdeki yapısal iyileşmeleri ve kalıcı piyasa düşüşlerini tetikleyecek belirleyici olumsuz bir gelişmenin şimdi yaşanmamış olmasını yansıtmaktadır.” tabiri kullanıldı.

“Olumsuz senaryolar şimdi tam olarak fiyatlanmadı”

Küresel piyasaların çatışmalara süratli reaksiyon verdiğine dikkatin çekildiği raporda, pay senedi fiyatlarının düştüğü, devlet tahvili faizlerinin yükseldiği ve artan güç fiyatları ile tekrar yükselen enflasyon belirsizliğinin tesiriyle varlık sınıfları genelinde oynaklığın arttığı aktarıldı.

Raporda, “Finansal şartlar çatışmanın başlamasından bu yana sıkılaşmış olsa da geçmiş global kriz periyotlarında görülen gerilim düzeylerinden hala uzakta. Evvelki krizlerle kıyaslandığında değerli bir güvenlik marjı mevcut. Bununla birlikte, bugüne kadarki görece hudutlu düzeltme, piyasaların olumsuz senaryoları şimdi tam olarak fiyatlamadığını da gösteriyor.” sözleri kullanıldı.

Çatışmanın piyasalar üzerindeki temel tesirinin enflasyon beklentileri üzerinden gerçekleştiğinin altı çizilen raporda, artan güç fiyatlarının, gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerde başa baş enflasyon oranlarını ve tahvil faizlerini üst çektiği, getiri eğrilerinin yataylaştığı ve kısa vadeli faizlerin uzun vadeli faizlere kıyasla daha süratli yükseldiği belirtildi.

Raporda, kısa vadeli enflasyon riskleri besbelli biçimde artmışken para siyasetinin fiyat istikrarına odaklanmaya devam etmesi gerektiği vurgulandı.

Öte yandan raporda, savaş uzadıkça ekonomik büyüme ve iş gücü piyasaları üzerindeki olumsuz tesirlerin arttığına değinildi.

Özel kredi piyasasındaki zorluklara işaret edildi

Raporda, artan tahvil faizlerinin kamu borcu risklerine tekrar odaklanılmasına yol açtığına işaret edilerek, birçok gelişmiş iktisadın bu periyoda yüksek borç düzeyleri ve sonlu mali alanla girdiği kaydedildi. Yatırımcı tabanındaki değişimin, devlet tahvili faizlerinin enflasyon şoklarına geçmişe kıyasla daha sert reaksiyon vermesine neden olabileceği aktarıldı.

Gelişmekte olan piyasaların bu değişimlere daha hassas olduğuna dikkatin çekildiği raporda, “Son on yılda birçok ülkede dayanıklılık artmış olsa da yüksek dış finansman gereksinimi olan yahut yatırımcı tabanı oynak ülkelerde kırılganlıklar belirginliğini koruyor.” değerlendirmesinde bulunuldu.

Raporda, finansal istikrar açısından temel risklerin birinci şokun kendisinden değil, piyasa oynaklığını ve satış dalgalarını daha önemli gerilimlere dönüştürebilecek yayılma kanallarından kaynaklandığı tabir edildi.

Banka dışı finans bölümünün kimi kısımlarında yüksek kaldıraç, pay senedi piyasalarında artan ağırlaşma ve tarihî olarak düşük kredi spreadlerinin, ani zarurî satışlar ve likidite sıkışıklıkları riskini artırdığı kaydedildi.

Özel kredi piyasasının bilhassa dikkat edilmesi gereken bir alan olduğuna işaret edilen raporda, şöyle devam edildi:

“Doğrudan kredi verme faaliyetlerindeki süratli büyüme, bu bölümün ekonomi ve finansal sistem içindeki değerini artırmıştır. Fakat şeffaflık eksikliği, değerleme uygulamaları, kısa vadeli fonlamanın uzun vadeli varlıklarla desteklenmesi ve artan temerrütler kıymetli zorluklar yaratmaktadır. Bu kırılganlıklar şimdi olumsuz bir şokla test edilmemiş olsa da sistemin daha açık hale geldiğini göstermektedir.”

“Politika yapıcıların misyonu kırılganlıkları azaltmak”

Raporda, maliye siyasetinin, yüksek borç ve kalıcı bütçe açıkları nedeniyle sonlu olduğuna değinilerek, buna rağmen finansal istikrar siyaset alanlarının daha geniş olduğu vurgulandı.

Son aylarda gerilimin yokluğundan hareketle dayanıklılık çıkarımı yapılmaması gerektiği belirtilen raporda, “Yüksek varlık fiyatları, devam eden risk alma eğilimleri ve daha güçlü yayılma kanalları, piyasalar şu ana kadar nizamlı ahenk sağlamış olsa bile, risklerin aşağı taraflı olduğunu ortaya koymaktadır.” tabiri kullanıldı.

Raporda, “Bu nedenle siyaset yapıcıların vazifesi bir sonraki şoku iddia etmek değil, kırılganlıkları azaltmak ve sistemin gerilimi büyütmeden absorbe edebilmesini sağlamaktır. Tekrarlayan arz şokları ve artan jeopolitik belirsizlik ortamında finansal istikrar resen sağlanamaz, faal biçimde korunmalıdır.” değerlendirmesi yapıldı.