admin
07 Ağustos 2026 Cuma
DİĞER YAZARLARIMIZ
Avrupa’da Kuraklık: Ren ve Tuna Irmakları Tarihi Düşük Düzeyde, Güç ve Sanayi Tehdit Altında
News
BRÜKSEL/LONDRA – NURAN ERKUL KAYA/ATA UFUK ŞEKER – Avrupa’da tesirini artıran sıcak hava dalgası ve kuraklık, kıtanın en değerli ticaret ve güç koridorları arasında yer alan Ren ve Tuna ırmaklarındaki su düzeylerini tarihin en düşük seviyelerine indirirken çevresel problemlerin ötesinde lojistikten güç arzına, sanayi üretiminden dış ticarete kadar geniş bir alanda ekonomik baskı oluşturuyor.
Avrupa’nın en kıymetli iç su yollarından Ren ve Tuna ırmakları, yük nakliyatının yanı sıra sanayi, güç, tarım ve dış ticaret açısından da kıta iktisadının omurgasını oluşturuyor.
Nehirlerde uzun vadeli kuraklık ve su düzeylerindeki düşüş, nakliyecilik maliyetlerini artırırken güç üretimi ve sanayi faaliyetlerini de olumsuz etkileyen zincirleme sonuçlar doğuruyor.
Ren’deki düşük su düzeyi Avrupa endüstrisini zorluyor
Ekonomik açıdan Avrupa’nın en kritik nehri kabul edilen Ren, 1233 kilometrelik uzunluğuyla Kuzey Denizi’ndeki Rotterdam Limanı’nı Almanya’nın Ruhr sanayi bölgesi ile İsviçre ve Fransa’ya bağlıyor.
Avrupa’daki iç su nakliyatının büyük kısmı bu ırmak üzerinden gerçekleştirilirken petrol eserleri, kimyasallar, çelik, kömür, otomotiv modülleri ve konteyner nakliyatı açısından da stratejik ehemmiyet taşıyor. BASF ve Bayer ile çok sayıda büyük kimya ve ağır sanayi tesisinin Ren kıyısında bulunması, ırmaktaki her düzey düşüşünün direkt sanayi üretimini etkilemesine sebep oluyor.
Su düzeyinin azalmasıyla gemiler tam kapasite yük taşıyamıyor, daha fazla sefer yapılması gerekiyor ve navlun maliyetleri süratle yükseliyor. Bu durum üretim maliyetlerini artırırken Avrupa endüstrisinin rekabet gücü üzerinde de baskı oluşturuyor.
Her yıl ırmak üzerinden yaklaşık 285 milyon ton yük taşınıyor. Almanya’nın iç su yollarında taşınan bu malların yaklaşık yüzde 80’i Ren Nehri’nden geçiyor.
Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsüne nazaran Ren Nehri’ndeki düşük su düzeylerinin tesirleri üçüncü çeyrekte Almanya’nın gayrisafi yurt içi hasılasında (GSYH) yüzde 0,2’yi bulan düşüşe yol açabilir.
Tuna, Avrupa’nın güç koridoru konumunda
Almanya’dan doğarak Karadeniz’e ulaşan ve 10 ülkeden geçen 2 bin 857 kilometre uzunluğundaki Tuna Nehri de Orta ve Güneydoğu Avrupa’nın en değerli iç su nakliyeciliği ve güç koridoru olarak öne çıkıyor.
Tahıl, gübre, kömür, demir cevheri ve petrol eserlerinin taşınmasında kritik rol üstlenen Tuna, birebir vakitte bölgedeki birçok güç tesisinin de can damarı niteliğinde bulunuyor.
Romanya’daki Cernavoda, Macaristan’daki Paks ve Bulgaristan’daki Kozloduy nükleer santralleri, reaktörlerin soğutulması için Tuna Nehri’nden sağlanan suya bağımlı lakin son günlerde Tuna’nın debisi tarihi düzeylere geriledi.
Romanya’da ölçülen saniyede 1400 metreküplük akış, 2003 yılında kaydedilen en düşük düzeyin de altına inerken bu kıymet, ağustos ayı uzun periyot ortalaması olan yaklaşık 3 bin 900 metreküp/saniyenin üçte biri seviyesinde kaldı.
Düşük debi sırf nakliyeciliği değil güç üretimini de direkt etkilemeye başladı.
Romanya, santrali çalıştırmak için ırmak yatağına müdahale etti
Romanya hükümeti, ülkenin en değerli elektrik üretim tesislerinden Cernavoda Nükleer Santrali’nin faaliyetini sürdürebilmesi maksadıyla harika mühendislik operasyonu gerçekleştirdi.
Yetkililer, Tuna’nın eski yatağına daha fazla su yönlendirebilmek için evvel kaya oluşumlarını denetimli formda patlattı, akabinde 4 büyük mavnayı ırmakta batırarak akışı santralin su alma kısmına yönlendirdi.
Operasyonla santral etrafındaki su düzeyinin 10 ila 12 santimetre yükseltilmesi ve reaktörlerin gereksinim duyduğu soğutma suyunun garanti altına alınması hedeflendi.
Santralin bir numaralı ünitesi ise hafta başında süreksiz olarak devre dışı bırakıldı.
Macaristan, nükleer santralini son anda durmaktan kurtardı
Kuraklığın en fazla etkilediği ülkelerden biri de Macaristan oldu. Temmuz ortasında saniyede bin metreküpün üzerinde akan Tuna’nın debisi son günlerde 723 metreküp/saniyeye kadar geriledi.
Su düzeyindeki sert düşüş sebebiyle elektriğin yüzde 40’ını karşılayan Macaristan’ın tek nükleer santrali Paks kritik eşiğe yaklaşırken santralin büsbütün durması sadece birkaç milimetrelik düzey farkıyla önlendi.
Paks Nükleer Santrali’nde kimi reaktörlerin üretimi azaltılırken hükümet, büyük sanayi kuruluşlarından elektrik tüketimini düşürmelerini istedi, vatandaşlara da güç tasarrufu daveti yaptı.
Bulgaristan, önleyici önlemlerini artırdı
Bulgaristan da Tuna Nehri’ndeki tarihi düşük su düzeyleri sebebiyle önleyici önlemlerini devreye aldı.
Tuna kıyısındaki iki reaktörlü Kozloduy Nükleer Santrali faaliyetini sürdürürken hükümet, su düzeyini daima izlemeye başladı.
Bulgaristanlı yetkililer, Romanya ve Sırbistan ile memleketler arası su idaresi düzenekleri kapsamında uyumu artırırken su düzeyinde yeni düşüş yaşanması ihtimaline karşı kriz planlarını hazır hale getirdi.
Bölgesel tesirler büyüyor
Kuraklık, sırf nükleer güç üretimini değil hidroelektrik santrallerini de olumsuz etkiliyor.
Avusturya’da düşük ırmak debileri hidroelektrik üretimini azaltırken sıcak hava sebebiyle artan güç talebi, Avrupa elektrik piyasalarında fiyat oynaklığını artırıyor.
Sırbistan’da ise Tuna’daki düşük su düzeyi hem hidroelektrik üretimini hem de akaryakıt tedarikini tehdit ediyor.
Djerdap hidroelektrik santrallerinde üretim azaltılırken ağustos ayında ithal edilmesi planlanan 39 bin ton dizelin yarısından fazlasının ırmak yoluyla taşınması öngörülüyordu lakin düşük su düzeyi sebebiyle bu sevkiyatlar belgisiz hale geldi.
Bunun üzerine Sırbistan hükümeti rafineri üretimini artırmaya, stratejik yakıt stoklarını kullanmaya ve demir yolu nakliyatını devreye almaya karar verdi.
Ren ve Tuna’da yaşanan kuraklık, Avrupa’nın iklim değişikliği karşısında sadece çevresel değil enerji güvenliği, sanayi üretimi, lojistik ve enflasyon açısından da giderek büyüyen yapısal risklerle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.
Uçak yolcularına berbat haber! Kabin bagajı için ek fiyat geliyor
News
Avustralyalı düşük maliyetli hava yolu şirketi Jetstar, kabin bagajı uygulamasında kıymetli bir değişikliğe gitti. Yeni düzenlemeyle yolcular, sırf önlerindeki koltuğun altına sığabilecek küçük şahsî çantalarını fiyatsız olarak uçağa alabilecek.
Baş üstü bagaj dolaplarını kullanmak isteyen yolcular ise ek fiyat ödeyecek.
ÜCRET 25 AVUSTRALYA DOLARINDAN BAŞLIYOR
Şirketin açıkladığı yeni tarifeye nazaran, üst bagaj dolabı kullanım fiyatı kısa aralı uçuşlarda 25 Avustralya dolarından başlayacak. Birtakım memleketler arası çizgilerde ise bu fiyat 52 Avustralya dolarına kadar çıkabilecek.
Ek fiyat ödeyen yolcular, öncelikli biniş hakkından da yararlanabilecek.
7 KİLOGRAM SINIRI KALDIRILIYOR
Jetstar, yeni uygulamayla birlikte mevcut 7 kilogramlık kabin bagajı hududunu da kaldıracağını duyurdu. Şirket, yolcuların bagajlarının uçağa biniş öncesinde rutin olarak tartılmayacağını açıkladı.
Ancak güvenlik gerekçesiyle, yolcuların baş üstü dolaplarına kendi başlarına yerleştirebilmeleri için bagajların 10 kilogramı aşmaması tavsiye edildi.
KARARIN GEREKÇESİ AÇIKLANDI
Jetstar, değişikliğin yolcular ve kabin takımından gelen geri bildirimler doğrultusunda hayata geçirildiğini belirtti. Şirket, kapıda bagaj tartılması ve üst bagaj dolaplarında yer bulunamamasının en sık lisana getirilen şikayetler arasında yer aldığını tabir etti.
YOLCULAR İKİYE BÖLÜNDÜ
The Guardian’ın haberine nazaran, yeni uygulama yolcular arasında farklı reaksiyonlara sebep oldu. Kimi kullanıcılar, düşük maliyetli hava yolu şirketlerinde birçok hizmetin esasen fiyatlı olduğunu belirterek kararı eleştirirken, kimi yolcular ise büyük valizlerin üst dolapları doldurması sebebiyle küçük çantalar için yer kalmadığını savunarak uygulamaya dayanak verdi.
Sturm Graz’ın Greenwood için yaptığı paylaşım bomba
News
Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi 3. eleme tipi birinci maçında Avusturya takımı Sturm Graz’ı Kadıköy’de ağırladı. Sarı-lacivertliler, alandan 2-0’lık net bir galibiyetle ayrılarak rövanş uğraşı öncesinde avantajı cebine koydu. Müsabakada mesken sahibi takıma galibiyeti getiren golleri 10. dakikada Anderson Talisca ve 45. dakikada Mason Greenwood kaydetti.
GREENWOOD’DAN İLK SKOR KATKISI
Fenerbahçe formasıyla ağları birinci kere sarsan Mason Greenwood, ceza alanı dışından attığı şık golle farkı 2’ye çıkarırken birinci skor katkısını da vermiş oldu.
RAKİP TAKIMDAN ÖVGÜ DOLU PAYLAŞIM
İngiliz futbolcunun kaydettiği etkileyici golün akabinde Sturm Graz’ın sosyal medya hesabından yapılan paylaşım sosyal medyada gündem oldu. Avusturya temsilcisi, gol sonrası hesabından “Bu kaliteyi savunmak mümkün değil” tabirlerine yer verdi.
Victor Osimhen’i transferde şoke edecek gelişme
News
Süper Lig devi Galatasaray’ın yıldız forveti Victor Osimhen’le ilgili dikkat cazip bir tez ortaya atıldı.
ATLETICO MADRID’E ÖNERİLDİ
İspanyol gazeteci Ruben Uria’nın aktardığına nazaran; Nijeryalı golcünün menajerleri Atletico Madrid’e ulaşarak oyuncuyu önerdi. Haberde, Osimhen’in maaşında önemli bir indirime razı olduğu ve Atletico Madrid’e gitmek istediği belirtildi.
ATLETICO’DAN OLUMSUZ YANIT
Teklifi kıymetlendiren Atletico Madrid’in ise bu teklife çabucak olumsuz cevap verdiği aktarıldı. Kulübün, Julian Alvarez ve Alexander Sørloth’un geleceğinin şimdi netleşmediğini münasebet göstererek teklifi reddettiği lisana getirildi. Öte yandan menajerlerin, transferi 75 milyon Euro’ya tamamlayabileceklerini söylediği de tez edildi lakin Atletico tarafı bu sayısı gerçekçi bulmadı. İspanyol takımının Galatasaray’ın çok daha yüksek bir bonservis bedeli talep edeceğini düşündüğünün altı çizildi.
Yaz Aylarında Diş Sıhhatinizi Korumak İçin 10 Altın Teklif
News
Yaz aylarında artan dondurma, soğuk kahve ve asitli içecek tüketiminin diş çürüğü, mine aşınması ve diş hassasiyeti riskini artırabileceğine dikkat çeken Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, ağız ve diş sıhhatini korumak için kolay ama etkili önerilerde bulundu.
Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, yaz aylarında artan dondurma, soğuk kahve, gazlı ve şekerli içecek tüketiminin ağız ve diş sıhhati üzerindeki tesirlerine dikkat çekti. Diş hassasiyetinden mine aşınmasına, çürük riskinden tatilde ağız bakımına kadar merak edilen mevzulara ait değerli bilgiler paylaşan Dr. Öztürk, basit önlemlerle yaz boyunca ağız ve diş sıhhatinin korunabileceğini vurguladı.
Şekerli ve asitli içecekler diş çürüğü ve mine aşınması riskini artırıyor
Yaz aylarında serinlemek gayesiyle daha sık tüketilen dondurma, soğuk kahveler, gazlı ve şekerli içecekler ağız ve diş sıhhatini olumsuz etkileyebileceği ihtarında bulunan Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, “Özellikle şeker içeren besinler ağızdaki bakteriler tarafından aside dönüştürülerek diş çürüğü riskini artırır. Gazlı ve asitli içecekler ise diş minesinde aşınmaya sebep olabilir. Bunun yanında çok soğuk yiyecek ve içecekler, hassas dişlerde kısa vadeli ağrı oluşturabilir. Bu sebeple bu eserlerin tüketim sıklığını azaltmak, mesken imali yahut ek şeker içeriği düşük alternatiflerin (örneğin aromalı sodaların) tercih edilmesi daha sağlıklı bir seçenektir. Şekerli yahut asitli içecekler tüketildikten sonra ağızın su ile çalkalanması ya da en az bir bardak su içilmesi, ağızdaki şeker ve asitlerin uzaklaştırılmasına yardımcı olarak dişlerin korunmasına katkı sağlar” diye belirtti.
Soğuk hassasiyeti kıymetli diş sorunlarının habercisi olabilir
Soğuk hassasiyetinin; diş minesinde aşınma, diş eti çekilmesi, çürük, çatlak diş yahut eski dolguların kenarlarında oluşan sorunlar üzere birçok durumun belirtisi olabileceğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, şunları ekledi:
“Hassasiyet sırf kısa müddetli ve hafifse kolay sebeplere bağlı olabilir. Soğuk temasından sonra ağrının uzun müddet devam etmesi, derin çürüklerin habercisi olabilir. Buna karşılık, sırf soğuk uyaran sırasında hissedilen ve uyaran ortadan kalktıktan kısa mühlet sonra geçen hassasiyet ise yüzeyel çürükleri, diş minesindeki aşınmaları yahut diş eti çekilmesine bağlı kök yüzeyi hassasiyetini düşündürebilir. Lakin kesin teşhis sırf klinik ve radyografik kıymetlendirme ile konulabilir. Bu sebeple bu çeşit şikayetler ihmal edilmemeli ve kesinlikle bir diş doktoru tarafından değerlendirilmelidir. Erken periyotta kolay bir dolgu ile tedavi edilebilecek bir çürük, vaktinde müdahale edilmediğinde kanal tedavisi hatta diş çekimi gerektirebilecek kadar ilerleyebilir.”
Asitli içeceklerden sonra diş fırçalamak için 30 dakika beklenmeli
Asitli içeceklerin diş minesinin yüzeyini süreksiz olarak yumuşattığını söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, “Bu periyotta çabucak diş fırçalamak, mine yüzeyindeki aşınmayı arttırır. Bu sebeple asitli bir içecek tüketildikten sonra evvel ağız suyla çalkalanmalı ve diş fırçalamak için yaklaşık 30 dakika beklenmelidir. Ayrıyeten bu cins içeceklerin gün boyunca sık sık yudumlanması yerine tek seferde tüketilmesi ve mümkünse pipet kullanılması dişlerin asitle temas müddetini azaltacaktır” tavsiyesinde bulundu.
Meyvelerin tüketim formuna dikkat!
Taze meyvelerin sağlıklı beslenmenin kıymetli bir kesimi olduğunu hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, “Ancak doğal olarak içerdiği şeker ve asit sebebiyle tüketim biçimine dikkat edilmelidir. Meyveleri gün boyunca sık sık atıştırmak yerine tek seferde tüketmek, dişlerin asidik ortama maruz kalma müddetini azaltacaktır” dedi.
Şekerli ve şuruplu kahveler çürük riskini artırıyor
Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, şekerli kahve tüketiminde de şu tekliflerde bulundu:
“Aromalı, şekerli ve şuruplu içecekler ile şeker ekli kahveler içerdikleri şeker sebebiyle ağızdaki bakteriler için uygun bir ortam oluşturarak diş çürüğü riskini artırabilir. Ayrıyeten bu içeceklerin gün boyunca yudum yudum tüketilmesi, diş yüzeylerinin şeker ve aside daha uzun mühlet maruz kalmasına sebep olur.
Buna karşılık, şekersiz soğuk kahvelerin diş sıhhati üzerinde direkt olumsuz bir tesiri bulunmamaktadır. Lakin şeker içermese bile çay ve kahvenin sık tüketimi vakitle dişlerde renklenmelere yol açabilir. Bu sebeple tüketim sonrasında su içmek hem renklenmeyi hem de ağız ortamındaki asit ve pigmentlerin tesirini azaltmaya yardımcı olacaktır.”
Tatilde ağız bakım rutini aksatılmamalı
Tatilde de ağız bakım rutininin değiştirilmemesi gerektiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, “Günde en az iki defa florürlü diş macunu ile dişlerin fırçalanması, günde bir defa diş ipi ve ara yüz paklığı yapılması değerlidir. Seyahat çantasında diş fırçası, diş macunu ve diş ipi bulundurulmalı; bilhassa şekerli atıştırmalıklar ve içecekler tüketildikten sonra ağız suyla çalkalanmalıdır. Ayrıyeten kâfi su tüketimi de ağız kuruluğunu azaltarak ağız sıhhatinin korunmasına yardımcı olur” dedi.
Çocuklarda sağlıklı beslenme ve nizamlı bakım büyük değer taşıyor
Çocukların tatil periyodunda de ağız ve diş bakımlarının aksatılmaması gerektiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, “Söz konusu çocuklar olduğunda, beslenme alışkanlıklarının oluşturulmasında en değerli sorumluluk ebeveynlere düşmektedir. Şekerli ve yoğun besin boyası içeren dondurmalar yerine, mümkün olduğunca meskende hazırlanmış, meyve, yoğurt ve kakao üzere daha doğal içeriklerle hazırlanan alternatiflerin tercih edilmesi yararlı olacaktır.
Çocukların gün içinde daima şekerli atıştırmalıklara yönelmesi yerine; badem, ceviz üzere kuruyemişler ile salatalık ve havuç üzere çiğnemeyi teşvik eden sebzelerin tercih edilmesi hem ağız ve diş sıhhatinin korunmasına katkı sağlar hem de sağlıklı çiğneme alışkanlığını destekler” diye konuştu.
Çocuklara küçük yaşlardan itibaren tertipli ağız bakım alışkanlığı kazandırılmasının büyük kıymet taşıdığını kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, “Dişler günde en az iki sefer florürlü diş macunu ile fırçalanmalı, dişlerin birbirine temas halinde olan yüzeylerinin paklığı için yaşına uygun biçimde diş ipi kullanımı teşvik edilmelidir. Ebeveynlerin bilhassa küçük çocuklarda diş fırçalama ve diş ipi kullanımını denetim etmesi ve gerektiğinde yardımcı olması, ağız ve diş sıhhatinin korunmasında kıymetli bir rol oynar. Ayrıyeten nizamlı diş doktoru denetimleri de ihmal edilmemelidir” dedi.
Yaz boyunca ağız ve diş sıhhatini korumak için bu tekliflere dikkat
Dr. Öğr. Üyesi Asel Üsdat Öztürk, yaz aylarında ağız ve diş sıhhatini müdafaanın temel kurallarının aslıdnda yıl boyunca geçerli olduğunu söyleyerek şu tavsiyelerde bulundu:
“Günde en az iki sefer florürlü diş macunu ile dişlerinizi fırçalayın.
Günde en az bir defa diş ipi ve gerekliyse ara yüz fırçası ile ara yüz paklığı yapın.
Şekerli ve asitli içeceklerin tüketimini sonlandırın.
Susadığınızda birinci tercih olarak su tüketin.
Asitli içeceklerden sonra en az 30 dakika bekleyerek dişlerinizi fırçalayın.
Şekerli atıştırmalıkların tüketimini sınırlayın, gün içine yaymak yerine öğünlerle birlikte tüketmeye çalışın.
Diş hassasiyeti, uzun süren ağrı yahut kanama üzere şikayetleriniz varsa vakit kaybetmeden diş doktorunuza başvurun.
Tatil devrinde de tertipli ağız bakım alışkanlıklarınızı sürdürmeyi ihmal etmeyin.
Basit görünen bu tedbirler hem diş çürüklerinin hem de diş eti hastalıklarının önlenmesinde değerli rol oynar.”