Hürmüz Boğazı’ndaki LNG kesintisi, global arzda haftada 1,5 milyon ton düşüşe sebep oluyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasının en büyük üreticilerinden Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) üretimin durması nedeniyle global LNG piyasasının haftalık kaybı 1,5 milyon ton olarak hesaplanırken, Hürmüz Boğazı’nda aksamanın sürmesi durumunda tedarik ve fiyat tarafında baskının artacağı bedellendiriliyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik akınları ve İran’ın misillemeleriyle Orta Doğu’da tırmanan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatın aksamasıyla birlikte global LNG piyasası, tarihin en sert arz şoklarından birini yaşıyor.

Merkezi İskoçya’da bulunan araştırma ve danışmanlık şirketi Wood Mackenzie’nin datalarına nazaran, krizin başladığı günden bu yana her hafta yaklaşık 1,5 milyon ton (2,2 milyar metreküp) LNG, global pazarlara ulaşamıyor.

İran’ın misilleme ataklarıyla savaşın birinci haftasında Katar’da yıllık 80 milyon ton LNG ihracatı kapasitesine sahip Ras Laffan tesisi ile BAE’nin 4,6 milyon ton kapasiteli Das Island tesislerinde üretim durmuştu. Dünyanın en büyük LNG tedarikçilerinden biri durumundaki Katar Güç şirketi 4 Mart’taki taarruzlar nedeniyle “mücbir sebep” ilan ederek üretime orta vermişti.

Savaşın 19 günü geride kalırken, bilhassa Katar ve BAE üzere üreticilerin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirdiği sevkiyatların durma noktasına gelmesiyle krizin başından bu yana geçen müddette toplam 4 milyon ton LNG’nin piyasa verilemediği iddia ediliyor.

ABD ve İsrail’in savaşın ne vakit biteceğine dair çelişkili açıklamaları ve süren taarruzlar, İran’ın buna karşılık güç tesislerini maksat alan taarruzları savaşın ne vakit biteceğine dair öngörülerin yapılmasını zorlaştırırken, bu durum Hürmüz Boğazı’ndan global piyasalara LNG akışı ve tedarik süreçlerinde de belirsizliğe neden oluyor. Çatışmalar dursa bile Katar’ın tekrar LNG üretimine başlamasının haftalar alabileceği bedellendiriliyor.

Katar’ın üretim hacminin global LNG piyasasının yaklaşık yüzde 20’sine karşılık geldiği göz önünde bulundurulduğunda, savaşın uzamasından kaynaklı tedarik ve fiyat sistemlerindeki baskının artacağı öngörülüyor.

Bu çerçevede üretimdeki kelam konusu aksamalar, gerek Avrupa gerek Asya gaz piyasalarında fiyatların yükselmesiyle sonuçlanıyor. Avrupa doğal gaz piyasasında fiyatlar savaş öncesine nazaran hala yüksek seyrediyor.

Bölgenin en derin ticaret noktası olan Hollanda merkezli TTF’de süreç gören nisan vadeli gaz kontratları 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31 avroyken, savaşın ikinci haftasında 56,4 avroya kadar yükseldi ve bugün prestijiyle 52 avro düzeylerinde bulunuyor.

“Çin ve Hindistan talep azaltmaya gidebilir”

ICIS Global Gaz ve LNG Baş Analisti Alex Siow, AA muhabirine Hürmüz Boğazı’ndan gaz sevkiyatının aksamasına ait yaptığı değerlendirmede, Katar ile BAE’nin toplam üretim kapasitesinin yaklaşık 85 milyon ton olduğunu belirterek, “Her ikisi de şu anda devre dışı. Bu nedenle, bunun 1 ay süreceğini düşünüyorsanız, bu kapasiteyi 12’ye bölerek bir hesap yapabilirsiniz.” dedi.

Siow, LNG açısından, hem Japonya’nın hem de Güney Kore’nin Hürmüz’den kaybedilen kontratlı kargoların yerine spot LNG alımı yapmasının beklendiğini lisana getirerek, şunları kaydetti:

“Çin ve Hindistan, LNG’de talep azaltmaya gitmeyi, Avrupa, Güney Kore ve Japonya ise kesintiyi spot LNG alımıyla telafi etmeyi kıymetlendiriyor. Japonya, Katar LNG’sine bağımlılığı fazla olmadığı için güzel bir pozisyonda. Güney Kore’nin yakında devreye girecek yeni bir nükleer santrali var lakin santral bu yılın ikinci yarısında devreye alınacak. Münasebetiyle vakit Güney Kore’nin lehine işlemiyor. Güney Kore’nin daha fazla spot LNG alacağını ve Katar’dan kaybedilen LNG’yi telafi etmek için kömür üretimini de artıracağını düşünüyorum.”

Hindistan ve Çin’in LNG muhtaçlıklarını azaltacaklarını söz eden Siow, “Buna ‘talep yıkımı’ diyoruz. Bunu daha evvel 2022 gaz krizi sırasında yapmışlardı, yani yeni bir durum değil. Güç talebinde yakıt değişimi ve sanayi ile ticari bölümlerde kademeli kapanmalar üzere çeşitli metotlarla sırasıyla 26 milyon ton ve 11 milyon tonluk talebi rahatlıkla azaltabilirler.” değerlendirmesinde bulundu.

Siow, Avrupa’nın yıllık gaz talebinde Katar’ın hissesinin düşük olduğuna dikkati çekerek, kelamlarına şöyle devam etti:

“Avrupa, Katar’dan 9,3 milyon ton LNG ithal ediyor. Bu çok yüksek bir sayı değil ve ABD LNG’si satın alarak bunu kolaylıkla ikame edebilirler. Avrupa tıpkı vakitte premium bir pazar olduğu için, bilhassa Asya’ya kıyasla başka tüm bölgelere karşı gaz fiyatlarında daha yüksek teklif verebilir. Avrupa için temel sorun, şu anda düşük düzeyde olan gaz depolarını yine doldurmak. İvedi etmeleri gerekmiyor lakin tahminimce nisan civarında LNG alımına başlayarak depolarını doldurmaya başlayacaklar.”

“2022 sonrası LNG üreticisi ülkelerin piyasada tesiri arttı”

Petrol İhraç Eden Arap Ülkeler Örgütü (OAPEC) Global Gaz Piyasaları Uzmanı Wael Hamed Abdel Moati de Hürmüz Boğazı’nda meydana gelen LNG krizini 2022’de Rusya-Ukrayna Savaşı ile başlayan gaz kriziyle karşılaştırdı.

Moati, 2022 doğal gaz krizinin Avrupa’nın yanında Asya’yı da etkilediğini ve ülkeleri boru sınırından LNG’ye geçmeye yönlendirdiğini belirterek, “Hürmüz Boğazı krizi 2022 doğal gaz krizine nazaran daha geniş global tesire sahip.” dedi.

Rusya-Ukrayna Savaşı ile başlayan süreçte LNG üreticisi ülkelerin piyasada tesirinin arttığına dikkati çeken Moati, krizin kısa ve orta vadede ABD’nin üretim kapasitesini artırması konusunda güçlü bir kaldıraç tesiri olduğunu söyledi.