Yozgat’ta El Kısmı Kadayıf Üretimi de Tarihe Karışıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

(YOZGAT) – Haber: Seyfi ÇELİKKAYA

Yozgat‘ta el kesiti kadayıf ustası 60 yaşındaki İstek Ümit, baba mesleğini yaşatabilmek için meskeninde ürettirdiği kadayıfı Çapanoğlu Büyük Cami önünde satışa sunuyor. Gelişen teknolojiye karşın tandır ocağında babadan kalma yollarla kadayıf kıyarak mesleğini devam ettiren İstek Ümit, “Zaten en son biziz. Bizden olan da yapmıyor. Allah gecinden versin öldüğüm vakit bitti” dedi.

Yozgat‘ta bir devir epey tercih edilen ve ramazan sofralarını süsleyen el kesmesi tel kadayıf da gelişen teknolojiye yenik düşüyor. Kentte babadan, deden kalma tel kadayıf kesme işini yürüten 60 yaşındaki İstek Ümit ile 71 yaşındaki Adil Yıldırım mesleğin son temsilcileri oldu. Tandırda bayanlar tarafından açılan yufkalar hafif ateşte pişirildikten sonra ahşap yer tahtasında ince ince kıyılarak tel kadayıfa dönüştürülüyor. Kıyılan tel kadayıf Meydan Yeri Caddesi’nde tarihi Çapanoğlu Büyük Cami önünde tüketicinin beğenisine sunuyor.

Yıllar evvel Yozgat vilayet merkezinde el kesmesi kadayıf işiyle uğraşan 10’dan fazla usta bulunduğunu fakat gelişen teknolojiyle bu sayının ikiye düştüğünü belirten İstek Ümit, kendilerinden sonra bu işi yapacak kimsenin kalmayacağını söyledi. Çocuk yaşta el kıyımı kadayıf üretmeye başladığını anlatan Ümit, “Benim babamın 70 yıllık sanatı. Ben 60 yaşındayım, 8 yaşından beri burayı bekledim. Artık tek bir tane yapan var, o da biziz. Tek bir tane var bizim, öteki yok. Bu el kısmı, tandır yufkası. 7-8 yaşındayım şuradan caminin kapısına kadar kadayıf tezgahıydı. Lakin kıyanlar vardı, satıcı yoktu. Herkes kendisi kıyar, kendisi satardı. Cami’nin kapısına kadar, artık tek biz kaldık. Nerelere gitmiyor ki? Dış devlete götürüyor adam. Bu sanat, o denli sıradan sanat değil” tabirlerini kullandı.

“

Kağıdın kilosu 80 lira, poşetin kilosu 100 lira, inan ki kurtarmıyor”

“Şu anda 150 lira da yeniden de kurtarmıyor. İnan ki kurtarmıyor. Geçen sene ramazanda 130 liraydı lakin un fiyatı ikiye katladı. Bildiğin üzere değil. Esasen artırım veren biz değiliz. O ay aldığın unu artık tıpkı paraya almanın imkanı yok. Adamın deposundaki un durduğu yere para ediyor, bunda devletin de kabahati yok, bunu uncular yapıyor. Kağıdın kilosu 80 lira, poşetin kilosu 100 lira, inan ki kurtarmıyor. Emekçi geldiği vakit 3 bin lira istiyor, 5 kişi ile oluyor. Bunun unu şu anda 1700-1800 lira. Bu ekmek unundan, fırındaki un ile olmaz. Bunun özelliği çok. Sarıbursa, Çorum’un Hatap unu olacak, 15 kiloluk, 10 kiloluk. Bıçak seninle konuşuyor, ‘ben kıymam seni’ der. Sarıbursa olacak bunun unu. Kalite olacak. Geri dön bu fiyata da kurtarmıyor, yapacak bir şey de yok.”

“Allah geçinden versin öldüğüm vakit bitti”

Rıza Ümit, mesleğin son temsilcileri olduklarını lisana getirerek, şunları kaydetti:

“Bizden olan da yapmıyor. Allah gecinden versin öldüğüm vakit bitti. Burada ne adamlar vardı ne kadayıfçılar vardı. Mesela, benden daha küçüktü uzunluğu köfteci Bahri’nin, 20 kilo, 25 kilo kadayıf kıyardı, alüminyum tepsiye koyardı ki, 30 kilo kıyma talihi yoktu adamın. Lakin kadayıf kıyardı, makine kıyamazdı o kadayıfı, o derece ustaydı. Ramazan geldi, en az 70-80 kilodan aşağıya düşmez satışımız, iki tezgahta. İki tezgah ne kadar eder, 150 kilo kadar günlük. Yerköy bizden çok daha âlâ. Yerköy’e veriyoruz, Şefaatli’ye veriyoruz, Sarıkaya’ya veriyoruz, Boğazlıyan’a veriyoruz. Bu el kesiti olduğu için tercih ediliyor. Babam 20 sene Alaca’ya çalıştı rahmetlik. Alaca’dan tekrar gelirler, alır, sarfiyatlar. Şu anda Sarıkaya, Boğazlıyan, Sorgun’a kestik, ucuz istiyor, içinden çıkamıyorlar makine kadayıfı yiyorlar. Yerköy, Şefaatli, bir de Kozaklı alıyor. Kazalar buradan çok güzel. Burası vilayet orası kaza. Sen 50 satıyorsun, adam 100 satıyor. İki katı, üç katı. Bizim zahmetimiz şu; evvelce bir şambaba vardı birde ekmek kadayıfı vardı, fazla çeşit yoktu. Artık bak saat kulesinin oraya kadar bu kaldırımlar tatlı tezgahıyla doluyor. Bilen de yapıyor, bilmeyen de yapıyor.”